BASIN BÜLTENİ

Bülten No : 2010 / 01


 

KIŞA GİRERKEN BACALARA DİKKAT!

Bacalar yaşadığımız binaların solunum yollarıdır. Nasıl insanlar soludukları havayı solunum yolları vasıtasıyla vücuttan uzaklaştırıyorlarsa bacalarda yaktığımız yakıtlardan çıkan zehirli baca gazlarını emniyetli bir şekilde binadan uzaklaştıran sistemlerdir. Eğer sağlıklı yaşamak istiyorsak bacalarımız doğru bir şekilde çalışmalıdır. Bu konuda BACADER'in önerileri şöyledir...

1. BACA BAKIMLARI DÜZENLİ OLARAK YAPTIRILMALI

Kışa girerken bacalar mutlaka bakımdan geçirilmelidir. Baca bakımı sadece baca temizliği manasında algılanmamalıdır. Baca bakımı baca sisteminin bakımıdır. Baca sistemi yakıcı cihazı ve havalandırmaları da içeren genel bir bakımdır.

• Bacalar mutlaka yılda en az bir defa temizletilmelidir.
• Baca bağlantı boruları kontrol edilmeli; delik, eski, deformasyona uğramış borular mutlaka standartlara uygun yenileriyle değiştirilmelidir.
• Kombi ve şofbenlerde alüminyum fleks boru kesinlikle kullanılmamalı, standartlara uygun baca bağlantıları kullanılmalıdır.
• Bacalar çatı mahyasını en az 40 cm geçecek şekilde olmalıdır, değilse mutlaka uzatılmalıdır.
• Baca bakımları eğitim almış uzman kişilere yaptırılmalıdır.
• Çatlak, kırık, dökük, kusma yapan ve çekmeyen bacalar kesinlikle kullanılmamalıdır. Bu bacalar temizletilse dahi görevini yapamayacağından dolayı kullanılmamalıdır. Çözüm olarak bu bacaların içinden standartlara uygun çelik baca geçirilmeli yada bacanın yerine standartlara uygun yeni baca yapılmalıdır.

2. ASPİRATÖRLER İLE KOMBİ VE ŞOFBENLER AYNI BACAYA BAĞLANMAMALIDIR

Kombi ve şofben bacaları doğal çekişle çalışarak atık gazları dışarı atarlar. Aspiratörler ise bir fan yardımıyla havayı iterek dışarı atarlar. İkisinin aynı anda çalışması ile zehirli atık gazlar baca içinde geri tepme yapabilir ve zehirlenmelere neden olabilir. Bu nedenle mutfaklarda kullandığınız kombi ve şofbenler aspiratörler ile aynı bacaya bağlanmamalıdır.

3. HAVALANDIRMALAR KESİNLİKLE KAPATILMAMALIDIR

Yanmanın üç bileşeninden biridir oksijen. Bu üç bileşenden birisi olmazsa veya eksik olursa tam yanma olmaz. Bacalı cihazların bulunduğu odalarda mutlaka yanma için gerekli oksijeni sağlayacak havalandırma olmalıdır. Eğer havalandırmalar kapatılırsa veya hiç havalandırma yoksa oda içindeki oksijen yanarak tüketilir ve bir süre sonra yanma için yeterli oksijen kalmaz. Yanma devam etmesi durumunda eksik oksijenden dolayı atık gazda karbonmonoksit (CO) ortaya çıkar ve ortama yayılmasıyla da zehirlenmeler meydana gelir.  Hatta belli miktarın üzerinde CO solunması neticesinde ölümler gerçekleşir.

Karbonmonoksit (CO) katı, sıvı ve gaz yakıtların oksijeni yetersiz ortamlarda yakılmaları sonucu oluşan son derece tehlikeli bir gazdır. Karbonmonoksit (CO) zehirlenmesi, nefes     aldığımızda hücrelerimizin oksijensiz  kalarak ölmesidir. Karbonmonoksit (CO)  gazı oksijen’e göre tam 240 kez daha hızlı hareket eder ve nefes alındığında, kandaki     hemoglobine çok daha hızlı tutunarak oksijeni bloke eder ve hücreleri hızla öldürür.        Bu nedenle havalandırmalar son derece önemlidir.

4. KARBONMONOKSİT DEDEKTÖRÜ KULLANILABİLİR

Karbonmonoksit dedektörü yanma sonucu oluşan zehirli karbonmonoksit gazını içindeki elektro kimyasal sensörü sayesinde algılayarak sesli ikaz veren cihazlardır. Bu cihazlar sayesinde olası bir zehirlenmenin önüne geçebilirsiniz.  Karbonmonoksit dedektörü standardı TS EN 50291'dir. Dedektör alırken standartlara uygun olmasına ve CE belgesine sahip olmasına dikkat edeniz.

5. YAKMA SİSTEMLERİ İLE İLGİLİ ÖNERİLER;

• Yakma sistemlerinin düzenli ve verimli çalışması için de yıllık bakımlarının yaptırılması önemlidir.
• Katı ve sıvı yakıtlı yakma sistemlerin de yakıt kalitesi çok önemlidir. Özellikle düşük kaliteli kömürler kullanılmamalıdır.  Odundaki % 20 nem ise alabileceğiniz kalorifik değeri yarıya düşürür.
• Merkezi sistem kazanlarda baca gazı analizleri düzenli olarak yapılmalı ve buna göre brülör ayarları yapılmalıdır.
• Kombi ve şofbenlerin yıllık bakımlarında baca sensörü mutlaka kontrol ettirilmelidir. Çalışmayan sensörler değiştirilmelidir.

UNUTMAYALIM,

• Gerekli bakımları yapılmamış veya doğru olmayan bacalardan her yıl 10.000'e yakın vatandaşımız zehirlenmekte onlarca vatandaşımız da hayatını kaybetmektedir.

• Gerekli bakımları ve temizliği yapılmamış bacalar ile yakıcı cihazlardan meydana gelen yangınlar toplam yangınların yaklaşık %10'unu oluşturmaktadır.

• Tüm bunların dolaylı maliyeti yılda yaklaşık 100 Milyon $'dir.

     İyi bir ısıtma sistemi 
                ancak iyi tasarlanmış ve uygulanmış 
                                bir baca ile 
                                            maksimum verim sağlar.

• Her türlü sorularınız için BACADER'e ulaşabilirsiniz.

            web : www.bacader.org

   e-posta : bacader@bacader.org

   telefon : 0216 314 14 92

---

---

BASIN BÜLTENİ

Hepimiz yeni bir yılın 7 üniversite öğrencisi gencimiz için bir son olması haberlerini büyük bir üzüntü ile izledik. Böyle vahim bir olayın özellikle kutlamaların, gelecek için ümit dolu yeni dileklerin yapıldığı bir döneme rast gelmesi mutlaka hassasiyetimizi daha çok arttırmaktadır. Ancak,  bacalardan sızan zehirli gaz zehirlenmesi sonucu hayatını kaybedenlerin sayısı azımsanmayacak kadar çok ve sıktır. Üstelik kolaylıkla önlenebilir bir husustan dolayı kaybedilen tek bir can bile olsa, kamuoyunun siz değerli basın aracılığı ile uyarılması hepimizin görevidir.

Ne yazık ki konuyla ilgili şu ana kadar çıkmış açıklamaların bir çoğu  konunun yapısal neden ve çözümlerinden oldukça uzak kalmaktadır.

Yapı ve insan güvenliğinden ısınma verimliliğine kadar birçok konuda önemli bir yapı malzemesi olan baca; inşaat aşamasında gerekli mühendislik ve uygulama detayları ile çözümlendiğinde, bir tehlike’den ziyade ısıtma sisteminin ana damarlarından biri olmaktadır. Günümüzde hala bir duvar elemanı olan tuğla, briket veya standartlara uygun olmayan diğer malzemelerle yapılan bacalar sadece doğalgazda değil tüm yakıt türlerinde yangın, gaz zehirlenmesi, cihazların verimli çalışmaması gibi bir çok problem yaratmaktadır.

Her sene kış aylarında ülkemizin çeşitli illerinde yakıt türünden bağımsız(Kömür, odun, doğalgaz vb.) olarak onlarca vatandaşımız yanlış baca imalatlarından hayatını kaybetmekte ve yüzlercesi de zehirlenmekledir. Bu tip haberler artık sıradan haberler haline gelmiş ve toplumun dikkatini ancak toplu bir ölüm olayı çekebilmiştir.

Kontrolün ve denetimin en fazla olduğu doğalgazla çalışan cihazlarda dahi hatalı ve kısa ömürlü baca imalatları yüzünden birçok cana mal olmaktadır.

 

Konuyla ilgili yetkili ve ilgilileri mevcut mevzuat ve standartların doğru uygulanması ve gerekli kanuni ve teknik düzenlemelerin yeniden gözden geçirilerek acilen önlem almaya davet ediyoruz.

  

 

Son haberle ilgili hemen şu önemli noktaları sizlerle paylaşmak ve gündem dolayısıyla tüm ısıtma cihazı kullanıcılarını sizler vasıtasıyla uyarmak istiyoruz.

1-     Haberde “doğalgaz” zehirlenmesi olarak geçen olay, aslında her türlü yakıtın verimsiz yanması sonucu doğal olarak ortaya çıkardığı “karbonmonoksit” gazı zehirlenmesidir.

2-     Hemen her olayda “baca”nın sorumlu tutulduğu bu tip olaylar bazı önlemler ile kolaylıkla önlenebilir.

3-     Çözüm olarak sunulan hermetik cihaz kullanarak en yakın duvardan dumanın

dışarı atılması ilk etapta ölüm olaylarını önlerken hem yaşam mahallerindeki solunan havanın kalitesini düşürerek duman dolayısıyla oluşacak insan sağlığı ve

cevreyi tehlikeye atacak hem de gorsel kirliliğe sebep olacaktır.

Enerji verimliliğini düşündüğümüz bugünlerde de enerji masraflarımız artacaktır.

 

Ne Yapılmalı?

 

1-     Öncelikle standartlara uygun baca malzemeleri kullanılmalıdır. Bu olaydaki gibi  piyasada montaj kolaylığı ve ucuzluğundan dolayı baca bağlantılarında sıklıkla kullanılan esnek borular, ana baca hattını oluşturan ve piyasada “baca tuğlası” olarak geçen malzemelerin kullanımı son derece sakıncalıdır. Bu tip malzemeler zaman içinde kolaylıkla deforme olmakta, özellikle doğalgazdaki asidik ortam, katı ve sıvı yakıtlardaki kurum birikimi ve asit oluşumları ile çok çabuk korozyona uğramakta ve sızdırmaya ve/veya gerekli çekişi sağlamayarak zehirli ve boğucu gazların yaşam mahallinde kalmasına neden olmaktadır. Bunun önüne geçmek için cihaz baca bağlantılarında “rijit” borular kullanılmalı uygunsuz ana baca şaftları standartlara uygun astar bacalarla yenilenmelidir.

2-     Hermetik cihazlar kullanılsa bile bir ortak baca ile çatıdan atılarak duvardan dışarı atımından daha çok verim alınabilir.

3-     Ülkemizde de aslında özellikle hemen hemen tüm baca standartları insan güvenliği ve çevrenin ön planda tutulduğu AB standartları ile uyumlaştırılmış ve bu konudaki tüm yasal zemin hazırlanmıştır. Yapı Malzemeleri Yönetmeliğine göre bacaların CE işareti taşıması zorunludur. Ancak, uygulamada hala ciddi sıkıntılar yaşanmaktadır. Dolayısıyla son kullanıcılar, baca montajlarını yapan kişilerin konularında uzman olduklarını sorgulamalı ve hatta ürünleri temin eden firmalardan sertifika istemelidirler.

4-     CO zehirlenmeleri doğalgaz’a has bir durum değildir. Bundan dolayı konutlarda yaşam mahallerinde bulunan her tip yakıcı cihaz için CO dedektörü kullanılmalıdır.

5-     Her türlü yakıt neticede oksijen ile yanar. Dolayısıyla cihazların bulunduğu ortamların yeterli havalandırıldıklarından emin olmak gerekir. Havalandırma menfez veya vantilatörlerin kapatılmaması son derece önemlidir.

  

Zehirlenme olduğunda ilk önlem ne olmalı?

 

3 anahtar eylem vardır:

1-     Uzaklaştır

2-     Havalandır

3-     Yardım çağır

CO zehirlenmesine maruz kalan kişi derhal zehirlendiği ortamdan açık bir alana taşınmalı ve mümkünse oksijen verilmelidir.

BACADER’in Rolü

BACADER, 2006 yılı sonunda baca sektörünün önde gelen ve standartlara uygunluklarını belgelendirmiş ve taahhüt etmiş firmaları tarafından, piyasadaki bilinç düzeyi ve kaliteyi yükseltmek amacıyla kurulmuştur.

Derneğimiz kolaylıkla önlenebilir olan bu tip kazaların meydana gelmemesi için yoğun olarak çalışmaktadır. Gerek yetkili merciler ile işletilmesi gereken prosedürler ve gerekse de kendi iç disiplinimiz ile piyasada baca ürün ve uygulamalarının yürürlükteki standartlara uygunluğu kontrol edilmekte ve denetlenmektedir. BACADER en azından kendi üyelerine bu konuda ciddi yaptırımlar uygulayarak son kullanıcıların emniyetini korumaktadır.

Ayrıca, T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, TSE, EPDK, İmar müdürlükleri ve Gaz dağıtım Şirketleri ortak çalışmalar yürütülmekte, eğitim programları hazırlanmaktadır.

 

BACADER, Avrupa Bacacılar Birliği (ECA)’ nin üyesi olup baca teknolojisi ve mevzuatlarla ilgili uluslararası tecrübenin Türkiye’ye getirilmesinde aracı olmaktadır.

 

Gazbir ile ortak çalışma sonucu Mesleki Yeterlilik Kurumunun verdiği yetki ile baca montaj ve kontrollerini sağlayacak “Bacacı” meslek  standardının yazımı tamamlanmış onaylanmasından sonra en kısa zamanda yürürlüğe girmesi planlanmaktadır. Bu standardın yürürlüğe girmesinin ardından günümüzde büyük eksik olan baca uzman personeli yetiştirilebilecektir.

 

---

---

BASIN BÜLTENİ

Konuyla ilgili detaylı bilgi talepleriniz için aşağıdaki e-postadan irtibata geçebilirsiniz.

bacader@bacader.org